Ujian Bias Pelabur — Terlalu Yakin, Elak Rugi, Ikut Kawanan
- Percuma
- 12 soalan
- Tanpa daftar
- Keputusan segera
Semakan 12 soalan yang memberi skor kepada empat bias tingkah laku yang lazim dalam pelaburan saham, kripto dan dana: terlalu yakin, keengganan rugi, mentaliti kawanan dan kesan disposisi. Kira-kira 3 minit, percuma. Untuk memahami diri, bukan nasihat pelaburan.
Apa yang disertakan
- Soalan
- 12 item
- Harga
- Percuma
- Bidang yang diukur
- Bias Keyakinan Berlebihan · Bias Keengganan Menanggung Kerugian · Bias Ikut Kawanan (Herding) · Bias Kesan Disposisi
Empat bias pelaburan diasingkan melalui 12 soalan
Semakan Bias Pelabur (SIBC) meneliti secara berasingan empat tabiat minda yang boleh menggoyahkan keputusan pelaburan. Keyakinan berlebihan ialah percaya bahawa aset pilihan anda akan mengatasi pasaran, sambil kurang mengambil kira maklumat yang bercanggah. Keengganan menanggung kerugian ialah apabila kesakitan kehilangan sesuatu jumlah terasa lebih berat dan lebih lama daripada kegembiraan memperoleh jumlah yang sama. Ikut kawanan (herding) ialah membeli apa yang dibeli semua orang dalam komuniti dalam talian anda, atau turut menjual bersama orang ramai ketika pasaran menjunam. Kesan disposisi pula ialah cepat mengaut untung tetapi lama memegang kedudukan yang rugi sambil menunggu 'sekurang-kurangnya pulang modal'.
Sambil mengingati pengalaman pelaburan anda sepanjang setahun lalu (saham tempatan dan luar negara, kripto, dana, hartanah dan sebagainya), anda menilai 12 pernyataan pada lima tahap, daripada 'langsung tidak' (0 mata) hingga 'sangat benar' (4 mata). Keempat-empat bias muncul bercampur, 3 item setiap satu, dan setiap bidang diskor secara berasingan daripada 0 hingga 12; tiada jumlah keseluruhan dikira. Soundary menulis semua item daripada awal berdasarkan konsep kewangan tingkah laku. Item ini bukan terjemahan mana-mana ujian piawai, dan semakan ini ialah alat rujukan yang belum melalui pengesahan psikometrik.
Cara membaca skor 0–12 bagi setiap bidang
Keempat-empat bidang menggunakan julat yang sama: 0–3 rendah, 4–6 sederhana, 7–9 tinggi dan 10–12 sangat tinggi. Yang paling penting bukan nombor itu sendiri, tetapi bidang mana yang paling menonjol berbanding tiga yang lain. Skrin keputusan menggandingkan setiap julat dengan cadangan tabiat. Contohnya, keyakinan berlebihan yang tinggi disertai nasihat untuk mencatat sebab di sebalik setiap keputusan dan kemudian membandingkannya dengan apa yang benar-benar berlaku, manakala kesan disposisi disertai nasihat untuk menetapkan syarat jualan pada saat membeli.
Skor menggambarkan kecenderungan; ia tidak menilai kemahiran atau pulangan anda. Oleh sebab anda menilai diri sendiri, jawapan boleh berubah mengikut suasana pasaran kebelakangan ini: sejurus selepas untung besar, item tentang keyakinan berlebihan terasa lebih dekat, dan sejurus selepas kejatuhan mendadak, item tentang keengganan menanggung kerugian pula. Jika anda menjawab dengan membayangkan dan bukan berdasarkan dagangan sebenar, ingatlah bahawa anda mungkin bertindak berbeza apabila wang sebenar dipertaruhkan. Had julat ialah penanda aras yang ditetapkan oleh Soundary, bukan norma populasi.
Asal-usul konsep dan bila mengulanginya
Konsep di sebalik semakan ini telah lama dikaji dalam kewangan tingkah laku. Dalam teori prospek pada tahun 1979, Kahneman dan Tversky menerangkan bahawa manusia menilai hasil sebagai untung dan rugi berbanding suatu titik rujukan, dan kerugian terasa lebih berat. Pada tahun 1985, Shefrin dan Statman menamakan kecenderungan menjual saham yang naik terlalu awal dan memegang saham yang jatuh terlalu lama sebagai kesan disposisi. Bias ini muncul bukan terutamanya kerana kurang pengetahuan, tetapi kerana begitulah lazimnya minda manusia berfungsi.
Bias berubah perlahan, jadi ulangi semakan ini setiap 6 hingga 12 bulan, atau selepas melalui kenaikan atau kejatuhan mendadak, dan bandingkan dengan keputusan anda sebelum ini. Cara praktikal menggunakannya ialah memilih satu bidang tertinggi dan menetapkan satu peraturan yang mampu anda patuhi, seperti menulis sebab dalam satu baris sebelum setiap pembelian atau menunggu sehari sebelum bertindak. Keputusan ini hanyalah rujukan untuk memahami diri. Ia bukan nasihat pelaburan atau cadangan kewangan, dan keputusan pelaburan serta akibatnya kekal tanggungjawab anda sendiri.
Cara skor ditafsir
Bias Keyakinan Berlebihan
Kecenderungan menilai maklumat dan kebolehan meramal sendiri secara berlebihan berbanding realiti. Jumlah 3 item berjulat 0 hingga 12 mata; skor lebih tinggi menunjukkan bias keyakinan berlebihan yang lebih kuat.
0–3mata · Rendah
Anda cenderung menilai pertimbangan anda secara agak objektif. Teruskan sikap anda sekarang yang menyemak bukti dan mempertimbangkan pandangan yang bertentangan.
4–6mata · Sederhana
Kadangkala anda mungkin menunjukkan kecenderungan lebih yakin terhadap ramalan anda daripada yang wajar. Adalah membantu untuk membiasakan diri bertanya, “Apakah isyarat yang akan saya lihat jika saya silap?” sebelum membeli atau menjual.
7–9mata · Tinggi
Anda berkemungkinan menilai maklumat dan kebolehan meramal anda secara berlebihan. Oleh kerana keyakinan berlebihan mudah membawa kepada dagangan yang kerap dan tumpuan pada beberapa saham sahaja, adalah dinasihatkan untuk merekod alasan di sebalik pertimbangan anda dan membandingkannya dengan hasil sebenar kemudian.
10–12mata · Sangat Tinggi
Bias keyakinan berlebihan anda sangat kuat. Semak sama ada anda mengaitkan kejayaan dengan kemahiran dan kegagalan dengan nasib malang. Keputusan pelaburan dan hasilnya ialah tanggungjawab anda sendiri, dan keputusan ujian ini ialah rujukan untuk penilaian kendiri.
Bias Keengganan Menanggung Kerugian
Kecenderungan merasai kerugian jauh lebih kuat daripada keuntungan yang sama besar, sehingga pertimbangan condong ke arah mengelak kerugian. Jumlah 3 item berjulat 0 hingga 12 mata; skor lebih tinggi menunjukkan bias keengganan menanggung kerugian yang lebih kuat.
0–3mata · Rendah
Anda cenderung menunjukkan tindak balas emosi yang agak seimbang walaupun berdepan kerugian. Namun, tidak peduli terhadap kerugian tidak semestinya bermaksud pengurusan risiko yang baik, jadi tetap penting untuk menetapkan julat yang boleh diterima terlebih dahulu.
4–6mata · Sederhana
Anda mempunyai sedikit sebanyak kecenderungan sejagat manusia untuk merasai kerugian lebih berat daripada keuntungan. Menetapkan had kerugian terlebih dahulu akan membantu mengurangkan keputusan yang didorong oleh emosi.
7–9mata · Tinggi
Rasa perit akibat kerugian berada pada tahap yang boleh banyak mempengaruhi keputusan anda. Keengganan menanggung kerugian yang kuat boleh menyebabkan anda menangguhkan henti rugi (stop-loss) yang perlu atau terus mengelak peluang, jadi cuba tetapkan peraturan berdasarkan peratusan dan bukannya jumlah wang terlebih dahulu.
10–12mata · Sangat Tinggi
Ketakutan terhadap kerugian berkemungkinan menguasai keseluruhan tingkah laku pelaburan anda. Jika mengelak daripada menyemak akaun atau lumpuh untuk membuat keputusan berulang kali, semak sama ada jumlah pelaburan itu sendiri telah melebihi julat yang boleh anda urus secara psikologi. Keputusan pelaburan dan hasilnya ialah tanggungjawab anda sendiri, dan keputusan ujian ini hanyalah rujukan.
Bias Ikut Kawanan (Herding)
Kecenderungan membeli dan menjual mengikut pergerakan majoriti atau suasana sekeliling dan bukannya analisis sendiri. Jumlah 3 item berjulat 0 hingga 12 mata; skor lebih tinggi menunjukkan bias ikut kawanan yang lebih kuat.
0–3mata · Rendah
Anda cenderung membuat pertimbangan berdasarkan piawaian sendiri dan bukannya suasana sekeliling. Pertimbangan yang bebas ialah satu kekuatan, tetapi cuba kekalkan keseimbangan dengan tidak menolak sepenuhnya pandangan orang lain.
4–6mata · Sederhana
Komuniti atau kata-kata orang di sekeliling anda ada sedikit pengaruh terhadap pertimbangan anda. Adalah membantu untuk membezakan antara mengumpul maklumat dengan “ikut orang ramai”, dan membiasakan diri menulis sebab membeli dalam satu ayat sebelum membuat pembelian.
7–9mata · Tinggi
Anda menunjukkan kecenderungan yang jelas untuk menurut pergerakan majoriti. Oleh kerana membeli mengejar harga kerana takut ketinggalan dan menjual secara panik bersama orang ramai boleh berulang, anda perlu berlatih membuat keputusan berdasarkan bukti yang boleh anda jelaskan sendiri, bukan berdasarkan keyakinan orang lain.
10–12mata · Sangat Tinggi
Bias ikut kawanan anda sangat kuat. Ingat bahawa apabila “semua orang sedang membeli”, jangkaan selalunya sudah pun tercermin dalam harga, dan cuba laksanakan peraturan anda sendiri seperti tempoh bertenang satu hari sebelum membuat keputusan. Keputusan pelaburan dan hasilnya ialah tanggungjawab anda sendiri, dan keputusan ujian ini hanyalah rujukan.
Bias Kesan Disposisi
Kecenderungan cepat menjual aset yang nilainya naik dan memegang aset yang rugi untuk tempoh yang lama. Jumlah 3 item berjulat 0 hingga 12 mata; skor lebih tinggi menunjukkan bias kesan disposisi yang lebih kuat.
0–3mata · Rendah
Anda nampaknya menjual berdasarkan rancangan asal dan bukannya sama ada anda sedang untung atau rugi. Teruskan pendekatan anda sekarang, iaitu membuat rancangan dahulu dan mematuhinya.
4–6mata · Sederhana
Kadangkala anda mungkin menunjukkan kecenderungan tergesa-gesa mengunci untung dan menangguhkan pengambilan kerugian. Menetapkan syarat jualan (sasaran dan had) semasa membeli boleh mengurangkan campur tangan emosi.
7–9mata · Tinggi
Corak “cepat ambil untung tetapi gagal memotong kerugian” agak jelas. Jika mentaliti pulang modal dan purata turun berulang, kerugian boleh membesar, jadi cuba ubah kriteria jualan anda daripada “harga belian saya” kepada “adakah saya akan membeli aset ini sekarang jika saya membelinya dari awal?”
10–12mata · Sangat Tinggi
Bias kesan disposisi anda sangat kuat. Semak sama ada anda memegang aset yang mengalami kerugian belum direalisasi untuk tempoh yang lama, dan anda disarankan menulis peraturan jualan anda terlebih dahulu. Keputusan pelaburan dan hasilnya ialah tanggungjawab anda sendiri, dan keputusan ujian ini ialah rujukan untuk penilaian kendiri.
Contoh soalan
- 1. Saya rasa saham atau aset yang saya pilih sendiri berkemungkinan besar mengatasi purata pasaran.
- 2. Bagi jumlah yang sama, rasa perit akibat kerugian jauh lebih besar dan lebih lama berbanding rasa gembira apabila mendapat untung.
- 3. Jika sesuatu saham sedang dibeli oleh semua orang dalam komuniti, sembang kumpulan atau YouTube, saya juga mahu membelinya kerana takut ketinggalan.
- 4. Walaupun untungnya kecil, saya cenderung cepat menjual dengan fikiran “ambil untung sebelum harga jatuh”.
Fikirkan pengalaman pelaburan anda sepanjang 1 tahun yang lalu (saham tempatan dan luar negara, kripto, dana unit, hartanah dan lain-lain), dan pilih sejauh mana setiap pernyataan menggambarkan diri anda yang biasa. Jika anda kurang berpengalaman melabur, anda boleh menjawab dengan membayangkan “bagaimana jika saya melabur”. Tiada jawapan betul atau salah, dan semakin jujur anda menjawab, semakin tepat keputusannya.
FAQ
Bolehkah saya mengambilnya walaupun hampir tiada pengalaman melabur?
Boleh. Seperti yang dinyatakan dalam arahan, jika pengalaman anda masih sedikit, anda boleh menjawab dengan membayangkan bagaimana anda akan bertindak sekiranya melabur. Namun, pertimbangan yang dibayangkan dan tingkah laku apabila wang sebenar dipertaruhkan boleh berbeza, jadi anggaplah keputusan itu sebagai gambaran awal tentang perkara yang perlu diberi perhatian. Jika anda mengulanginya selepas mula melabur, anda boleh membandingkan kedua-dua keputusan.
Mengapa tiada skor keseluruhan?
Kerana keempat-empat bias menjejaskan pertimbangan dalam situasi dan cara yang berbeza. Seseorang yang mendapat 6 dalam setiap bidang dan seseorang yang mendapat 12 bagi keyakinan berlebihan dan ikut kawanan tetapi 0 bagi dua bidang lagi mempunyai jumlah yang sama, namun perkara yang perlu diawasi oleh setiap seorang sama sekali berbeza. Melihat skor setiap bidang bersebelahan dan bermula dengan yang tertinggi jauh lebih berguna.
Adakah skor tinggi bermakna saya tidak sesuai melabur?
Tidak. Bias ini ialah kecenderungan biasa yang dimiliki kebanyakan orang pada tahap tertentu, dan skor tinggi hanya menandakan situasi ketika anda mudah goyah. Apabila anda tahu di mana anda goyah, anda boleh mengimbanginya dengan peraturan yang ditetapkan lebih awal. Sebaliknya, skor rendah dalam semua bidang tidak membuktikan anda bebas daripada bias; lebih baik menelitinya bersama rekod dagangan sebenar anda.
Apakah bezanya dengan Skala Keengganan Rugi (S-LAS)?
Semakan ini ibarat peta: ia meninjau empat bias dengan 3 item setiap satu untuk menunjukkan yang mana agak kuat. Skala Keengganan Rugi Soundary pula hanya melihat keengganan menanggung kerugian secara lebih mendalam, dengan 10 item dan skor 0–30. Jika bidang keengganan menanggung kerugian anda di sini mencapai 7 atau lebih, iaitu julat tinggi, gunakan skala itu untuk meneliti tabiat khusus seperti menangguhkan henti rugi atau terlalu bergantung pada aset selamat.
Sumber
Item dalam ujian ini ialah adaptasi semakan kendiri berdasarkan instrumen asal dan literatur di bawah: Kahneman, D., & Tversky, A. (1979). Prospect theory: An analysis of decision under risk. Econometrica, 47(2), 263–291. / Shefrin, H., & Statman, M. (1985). The disposition to sell winners too early and ride losers too long: Theory and evidence. Journal of Finance, 40(3), 777–790. — Semakan kendiri Soundary yang kesemua itemnya ditulis dari awal dengan merujuk kepada konstruk kewangan tingkah laku (terlalu yakin, keengganan rugi, ikut-ikutan, kesan disposisi). Ia bukan terjemahan atau adaptasi mana-mana ujian piawai; julat skor ialah ambang rujukan Soundary sendiri, dan keputusan ini bukan nasihat pelaburan.
Ujian berkaitan
Ini alat saringan kendiri, bukan diagnosis perubatan. Jika keputusan membimbangkan anda, sila berjumpa dengan profesional kesihatan mental.