Mengajar Ingatan Pengecaman, Pelupaan dan Latihan Mengingat Semula dengan Ujian Ingatan Perkataan: Rancangan Kelas 45 Minit

Ujian ingatan perkataan ialah salah satu tugasan terbaik untuk menunjukkan secara langsung “bagaimana ingatan diukur” dalam kelas psikologi kognitif, psikologi pendidikan atau sains pembelajaran. Perkataan dipaparkan satu demi satu pada skrin, dan pelajar hanya perlu memilih sama ada perkataan itu baharu atau sudah pernah dilihat. Ujian tamat selepas tiga kesilapan, dan skornya ialah berapa banyak perkataan yang berjaya mereka harungi. Ia mengambil masa kira-kira 5 minit, tidak memerlukan log masuk, dan dengan pautan kumpulan, keputusan setiap pelajar dikumpulkan ke dalam taburan tanpa nama yang boleh anda paparkan pada skrin serta-merta. Panduan ini menerangkan secara berurutan apa yang diukur oleh ujian ini, cara menyusun sesi 45 minit, dan angka mana daripada kertas kajian mana yang wajar dipetik.

Apa yang diukur

Ujian ini ialah tugasan pengecaman berterusan (continuous recognition), reka bentuk yang diperkenalkan oleh Shepard dan Teghtsoonian (1961): tiada fasa menghafal dan fasa ujian yang berasingan. Sepanjang aliran perkataan, kira-kira separuh daripadanya ialah ulangan perkataan yang telah muncul lebih awal (2 hingga 50 perkataan sebelumnya), dan setiap kali pelajar memutuskan “Pernah” atau “Baru”. Semakin banyak perkataan yang menyelit di antara dua kemunculan, semakin sukar perkataan ulangan itu dicam — dan carta “Ketepatan mengikut selang ulangan” pada skrin keputusan menunjukkan perkara itu dengan tepat.

Selain skor, skrin keputusan memaparkan enam perkara: ① kadar tepat atau hit rate (peratusan perkataan ulangan yang dijawab “Pernah”); ② kadar penggera palsu atau false-alarm rate (peratusan perkataan baharu yang dijawab “Pernah”); ③ diskriminasi = kadar tepat − kadar penggera palsu; ④ peratusan keseluruhan jawapan “Pernah” (bias respons); ⑤ purata masa respons; ⑥ ketepatan mengikut selang ulangan (lag). Skor sahaja tidak dapat membezakan “ingatan yang baik” daripada “menekan Pernah untuk semua perkataan”, maka teori pengesanan isyarat melihat dua paksi secara berasingan: diskriminasi dan bias. Ukuran “kadar tepat tolak kadar penggera palsu” yang disyorkan oleh Snodgrass dan Corwin (1988) untuk mengukur ingatan pengecaman ialah indeks diskriminasi ini.

Sesi 45 minit, langkah demi langkah

1. Sebelum kelas: cipta kumpulan melalui “Cipta pautan kumpulan” di halaman ujian (ujian = Ingatan perkataan, ujian semula = 4 minggu), dan siarkan pautan itu dalam sembang kelas atau pada slaid. Pelajar hanya perlu mengetik pautan itu, tanpa log masuk. Jika peranti digunakan secara bergilir, seperti di makmal komputer, minta setiap pelajar menggunakan makluman peranti dikongsi yang muncul pada skrin keputusan (butang “Mulakan peserta seterusnya”) supaya orang seterusnya bermula sebagai peserta baharu.
2. Pembukaan, 5 minit: paparkan 10 perkataan selama 30 saat, sembunyikan, kemudian minta pelajar menulis perkataan yang mereka ingat (mengingat semula/recall). Seterusnya paparkan 20 perkataan dan tanya yang mana satu ada dalam senarai tadi (mengecam/pengecaman). Kebanyakan pelajar mendapati pengecaman jauh lebih mudah. Persoalan hari ini: apakah bezanya “mengeluarkan” sesuatu ingatan dengan “mengecamnya”?
3. Ujian, kira-kira 5 minit: setiap pelajar menjawab sendiri dalam keadaan senyap. Minta mereka mematikan bunyi dan pemberitahuan, dan membiarkan skrin keputusan terbuka selepas selesai (skor individu hanya dapat dilihat oleh pemiliknya).
4. Paparkan taburan, 5 minit: buka hab kumpulan pada projektor untuk memaparkan histogram tanpa nama, median dan bilangan peserta. Tetapkan peraturan dahulu: tiada siapa mengumumkan kedudukan mereka.
5. Kuliah konsep, 15 minit: pengesanan isyarat (hit, penggera palsu, bias); pelupaan seperti yang terlihat dalam ketepatan mengikut selang ulangan (adakah kerana masa berlalu, atau kerana perkataan lain yang menyelit di antaranya?); kesan keunggulan gambar; dan kesan latihan mengingat semula. Gunakan angka dalam “Kajian utama” di bawah seadanya.
6. Perbincangan, 10 minit: pilih 2 soalan daripada senarai di bawah. Adalah berguna untuk menunjukkan, dalam taburan sebenar, bagaimana skor yang sama boleh menyembunyikan diskriminasi dan bias yang berbeza.
7. Penutup, 5 minit: umumkan bahawa ujian pasca telah dijadualkan 4 minggu lagi. Nyatakan dari awal bahawa orang biasanya sedikit lebih baik pada kali kedua semata-mata kerana sudah biasa dengan tugasan (kesan latihan); maka pada hari ujian pasca, “adakah skor naik kerana ingatan kita benar-benar bertambah baik?” menjadi pelajaran kedua.

Kajian utama — angka yang boleh anda gunakan seadanya di dalam kelas

• Shepard & Teghtsoonian (1961) — prototaip tugasan pengecaman berterusan. Tanpa memisahkan fasa menghafal dan fasa ujian, tugasan ini bertanya “pernah lihat sebelum ini?” di tengah-tengah aliran item, dan menunjukkan bahawa semakin banyak item di antara dua kemunculan, semakin rendah kebarangkalian item itu dicam. Carta ketepatan mengikut selang ulangan dalam ujian ini melukiskan gambaran yang sama.
• Shepard (1967) — sejurus selepas melihat beberapa ratus item, setiap satu sekali sahaja, orang memilih item lama dengan betul dalam ujian pengecaman dua pilihan (2AFC) sebanyak 98% bagi gambar, 90% bagi perkataan dan 88% bagi ayat pendek (seperti yang diringkaskan oleh Standing, 1973). Keupayaan kita untuk “mengecam” sesuatu yang pernah dilihat sekali amat besar.
• Standing (1973), “Learning 10,000 pictures” — selepas melihat 10,000 gambar selama lima hari, purata kesilapan dalam 160 soalan dua pilihan (2AFC) ialah 27.2 (kira-kira 83% betul), dan jumlah gambar yang kekal dalam ingatan dianggarkan kira-kira 6,600. Dalam kertas yang sama, selepas melihat 1,000 item, purata kesilapan dalam ujian 80 soalan ialah 9.2 bagi gambar dan 15.4 bagi perkataan — gambar diingat lebih baik daripada perkataan, iaitu “kesan keunggulan gambar”.
• Brady, Konkle, Alvarez & Oliva (2008) — selepas melihat 2,500 foto objek, 3 saat setiap satu selama 5.5 jam, orang menjawab betul 92% apabila objek lama dipadankan dengan objek jenis lain, 88% apabila dipadankan dengan objek lain daripada jenis yang sama, dan masih 87% apabila dipadankan dengan objek yang sama dalam keadaan berbeza (contohnya cawan penuh berbanding cawan separuh penuh). Ini bukti bahawa ingatan pengecaman menyimpan butiran, bukan sekadar intipati kasar.
• Ebbinghaus (1885) — beliau mengukur pelupaan berdasarkan berapa banyak masa yang dijimatkan apabila menghafal semula senarai suku kata tanpa makna (penjimatan, savings). Penjimatan ialah 58.2% selepas 20 minit, 44.2% selepas 1 jam, 35.8% selepas kira-kira 9 jam, 33.7% selepas 1 hari, 27.8% selepas 2 hari, 25.4% selepas 6 hari dan 21.1% selepas 31 hari (Jadual 3 dalam Murre & Dros, 2015): banyak yang dilupakan pada hari pertama, kemudian perlahan selepas itu. Murre dan Dros (2015) menghasilkan semula lengkung ini dengan seorang peserta yang meluangkan 70 jam untuknya. Pastikan anda menegaskan bahawa angka ini bukan “peratusan yang diingat”, tetapi “peratusan usaha yang dijimatkan semasa menghafal semula”.
• Roediger & Karpicke (2006) — selepas membaca petikan pendek, satu kumpulan membacanya sekali lagi manakala satu kumpulan lain menjawab satu ujian ingat semula (tanpa maklum balas). Selepas 5 minit, membaca semula mendahului (81% berbanding 75%), tetapi selepas 2 hari kumpulan ujian mendahului 68% berbanding 54%, dan selepas 1 minggu 56% berbanding 42%. Dalam eksperimen kedua, keputusan ingat semula selepas 1 minggu ialah 40% bagi empat kali belajar, 56% bagi tiga kali belajar + sekali ujian, dan 61% bagi sekali belajar + tiga kali ujian. Berlatih mengeluarkan sendiri ingatan membuatkan ia bertahan lebih lama: inilah kesan latihan mengingat semula (testing effect).
• Snodgrass & Corwin (1988) — kertas metodologi yang menegaskan bahawa ingatan pengecaman patut diukur bukan dengan satu peratusan betul, tetapi dengan “kadar tepat tolak kadar penggera palsu” (diskriminasi) dan bias respons secara berasingan. Inilah asas ukuran diskriminasi dan bias pada skrin keputusan.

Soalan perbincangan

• Dua pelajar sama-sama mendapat skor 60 perkataan. Seorang mempunyai kadar tepat yang tinggi dan banyak penggera palsu; seorang lagi rendah pada kedua-duanya. Siapakah yang “lebih baik ingatannya”? Apa yang terlepas apabila kita menyusun kedudukan orang dengan satu skor sahaja?
• Jika ketepatan menurun pada selang yang lebih panjang, adakah ia kerana masa berlalu atau kerana perkataan lain menyelit di antaranya? Bagaimanakah kita boleh mereka bentuk eksperimen untuk memisahkan kedua-duanya (pereputan lawan gangguan)?
• Jika kita boleh mengecam kira-kira 6,600 daripada 10,000 gambar yang dilihat sekali, kenapa bahan yang kita pelajari untuk peperiksaan begitu sukar diingat semula? Terangkan dengan perbezaan antara pengecaman dan mengingat semula.
• Membaca semula menang selepas 5 minit tetapi kalah selepas 1 minggu (Roediger & Karpicke, 2006). Jadi kenapa pelajar lebih suka membaca semula? Bagaimanakah “rasa sudah tahu” berbeza daripada ingatan sebenar?

Variasi dan lanjutan

• Permainan ramalan: sebelum ujian, minta pelajar menulis sehingga berapa perkataan mereka jangka dapat bertahan, kemudian bandingkan dengan keputusan sebenar. Sejauh mana tepatnya pengetahuan kita tentang ingatan sendiri (metaingatan) menjadi topik perbincangan.
• Mengingat semula lawan pengecaman: kumpulkan keputusan aktiviti pembukaan (bilangan perkataan yang diingat semula dan bilangan perkataan yang dicam) di papan tulis dan bandingkan purata kelas. Sejauh mana kedua-dua angka itu berbeza bagi senarai yang sama menjadi titik permulaan semula jadi untuk kuliah konsep.
• Eksperimen mini latihan mengingat semula: bahagikan kelas kepada dua; separuh membaca petikan pendek yang sama dua kali, separuh lagi membacanya sekali kemudian menulis apa yang mereka ingat pada kertas kosong. Ujian ingat semula di dalam kelas 1 minggu kemudian menjadikannya replikasi berskala kecil bagi Roediger & Karpicke (2006). Jika keputusan anda berbeza daripada kertas asal, sebab perbezaan itu ialah bahan perbincangan yang lebih baik.
• Bandingkan dengan ingatan visual: dalam kelas yang sama, cipta pautan kumpulan kedua untuk tugasan “Pasangan bersekutu” (mengingat di mana gambar disembunyikan), dan paparkan taburan bahan verbal dan bahan visual sebelah-menyebelah.

• 📚Ingatan perkataanPernah nampak, atau baharu? Kekalkan rentetan anda.Ambil ujian →
• 🗃️Pasangan bersekutuApa di mana? Ingatan lokasi objek.Ambil ujian →
• 🔢Rentang digitRentang ingatan jangka pendek untuk digit.Ambil ujian →